ABD Kendi Sonunu Hazırladı

ABD’nin uluslararası ilişkilerdeki tutumu ve politikaları, uzun yıllardır dünya genelinde tartışma konusu olmuştur. 

Özellikle Soğuk Savaş sonrası dönemde, tek kutuplu bir dünya düzenine doğru evrilen uluslararası sistemde ABD, kendisini küresel bir lider olarak konumlandırmıştır. Ancak bu liderlik anlayışı, birçok ülke tarafından eleştirilmekte ve "ABD kendisini ne sanıyor?" gibi soruları gündeme getirmektedir.

ABD, ekonomik, askeri ve kültürel gücüyle dünya siyasetinde belirleyici bir aktör olma iddiasını sürdürmektedir. Dünyanın en büyük ekonomisine sahip olması, NATO gibi uluslararası ittifaklarda lider pozisyonunda bulunması ve Hollywood gibi kültürel araçlarla küresel bir etki yaratması, bu iddianın temel dayanaklarını oluşturur. Ancak bu güç, zaman zaman diğer ülkelerin iç işlerine müdahale etme, siyasi rejimlere yön verme ya da çıkarları doğrultusunda savaşlar başlatma gibi eleştirilen politikalarla birlikte gelmiştir. Irak’ın işgali, Afganistan müdahalesi ve Orta Doğu’daki diğer operasyonlar, ABD’nin "dünya polisi" rolünü üstlenme çabasının somut örnekleri olarak gösterilebilir.

Bu tür müdahaleler, ABD’nin uluslararası hukuku ve egemenlik ilkesini ihlal ettiği yönündeki eleştirileri artırmıştır. Birçok ülke, ABD’nin kendi çıkarlarını evrensel değerler gibi lanse ettiğini ve bu değerler üzerinden diğer devletlere baskı uyguladığını savunmaktadır. Örneğin, demokrasi ve insan hakları gibi kavramlar, ABD tarafından sıklıkla kullanılmakla birlikte, bu değerlerin uygulanmasında çifte standartlar gözlemlenmektedir. İnsan hakları ihlalleri konusunda diğer ülkeleri eleştiren ABD, kendi içindeki ırkçılık, polis şiddeti ve gelir eşitsizliği gibi sorunlara yönelik yeterince adım atmamakla suçlanmaktadır.

ABD’nin bu tutumu, dünya genelinde bir kutuplaşmaya yol açmıştır. Çin ve Rusya gibi ülkeler, ABD’nin hegemonyasına karşı alternatif bir düzen kurma çabası içindedir. Bu durum, uluslararası sistemdeki güç dengelerini yeniden şekillendirmekte ve ABD’nin "küresel liderlik" pozisyonunu sorgulanabilir hale getirmektedir.

Sonuç olarak, ABD’nin kendisini dünya düzeninin baş aktörü olarak görme eğilimi, hem iç politikada hem de uluslararası arenada çeşitli tartışmalara yol açmaktadır. Bu durum, sadece ABD’nin değil, tüm dünya ülkelerinin geleceği için kritik bir mesele olarak karşımıza çıkmaktadır. ABD’nin bu tutumunun sürdürülebilir olup olmadığı ise zamanla daha net bir şekilde ortaya çıkacaktır.

ABD'nin küresel politikaları ve dünya üzerindeki etkisi, son yıllarda giderek daha fazla tartışma konusu haline gelmiştir. Özellikle Ortadoğu'daki müdahaleleri, ABD'nin bölgeyi istikrarsızlaştırma ve kendi çıkarlarına uygun şekilde yeniden şekillendirme çabası olarak değerlendirilmektedir. Irak, Suriye, Mısır, Tunus, Fas, Cezayir, Libya ve Afganistan gibi ülkelerdeki askeri ve siyasi faaliyetleri, bu ülkelerin bağımsızlıklarını zedeleyen birer tehdit olarak algılanmaktadır. ABD'nin bu müdahaleci tutumu, dünya genelinde artan bir tepkiyle karşılanmakta ve bu politikaların artık durdurulması gerektiği yönünde güçlü bir fikir birliği oluşmaktadır.

Bölgedeki diğer güçlü aktörler olan Rusya, Çin, Hindistan ve İran gibi ülkeler, özellikle nükleer silahlanma konusunda önemli adımlar atarken, ABD'nin bu durumu kendi çıkarları doğrultusunda manipüle etmeye çalıştığı gözlemlenmektedir. ABD'nin İran'a yönelik baskıları, bölgedeki gerilimi artırmakta ve Ortadoğu'yu adeta bir kan gölüne çevirmektedir. Türkiye ve Azerbaycan gibi ülkelerin, bölgedeki diğer Körfez ülkeleriyle birlikte diplomatik girişimlerde bulunarak ABD'nin hegemonik politikalarını durdurması büyük önem taşımaktadır. ABD'nin bölgedeki askeri üslerinin kapatılması ve bu ülkelerin bağımsızlıklarını yeniden kazanmaları için diplomatik yolların etkin bir şekilde kullanılması gerekmektedir.

ABD'nin ve İsrail'in bölgedeki müdahaleci politikalarına karşı uluslararası arenada yalnızlaştırılması, bu iki ülkenin bölge üzerindeki etkisinin azaltılmasında kritik bir rol oynayabilir. Özellikle ABD'nin Avrupa Birliği ülkeleri üzerindeki etkisinin sorgulanması ve AB ile daha güçlü diplomatik ilişkiler kurulması, ABD'nin küresel planlarını sekteye uğratabilir. Türk dışişleri, bu süreçte daha aktif bir rol üstlenmeli ve İran'da yaşayan Türk soydaşlarının güvenliği konusunda hassasiyet göstermelidir. ABD ve İsrail'in bu konuda takındığı duyarsız tavır, uluslararası kamuoyunda daha güçlü bir şekilde vurgulanmalı ve bu ülkelerin insan hakları ihlalleri karşısında hesap vermeleri sağlanmalıdır.

Son olarak, ABD'nin Rusya ve Ukrayna arasındaki çatışmada oynadığı rolün deşifre edilmesi, bu ülkenin küresel oyunlarının açığa çıkarılması açısından önemlidir. Pakistan ve Afganistan gibi ülkelerdeki savaşların diplomatik yollarla sona erdirilmesi, bölgedeki istikrarın sağlanması adına kritik bir adım olacaktır. Dünya, ABD'nin baskıcı politikalarından kurtulmak için daha güçlü bir iş birliği ve dayanışma içinde hareket etmelidir.

İbrahim Erdem Karabulut