Hukukun olmadığı bir yerde, anahtarlık ve 'güçlünün haklı olduğu' bir düzen hükmü devam eder. Bu nedenle hukuk, medeniyetin ve düzenli bir toplumun ayrılmaz bir unsurudur.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın başlangıç kısmında ve 2. maddede belirtildiği gibi, Türkiye Cumhuriyeti demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir. Bu ilke, tüm düzenleme eylem ve işlemlerin hukuka uygun olması, kapsamlı hukuki güvence altında bulunur ve denetim denetiminin açık olması anlamına gelir. Dolayısıyla hukuk Türkiye'de sadece bir kurallar bütünü değil, aynı zamanda düzenli temellere dayalıdır.
Türkiye'de Hukuk Ne Kadar İleri Sürülmelidir?
'Hukukun ileri sürülmesi' beyanının, hukukun üstünlüğünün tam anlamıyla tesis edilmesi ve her alanda egemenlik kılınması olarak anlaşılmalıdır. Türkiye'de hukuk, şu ideallere ulaşmak için sürekli olarak geliştirilmeli ve etkin bir şekilde sürdürülür:
* Hukukun Üstünlüğü (Hukukun Üstünlüğü): Hiçbir kişi, kurum veya devlet organının hukukun üzerinde olmamasıdır. Yasama, yürütme ve yargı erklerinin tamamı hukuka bağlı kalmalıdır.
* Yargı Bağımsızlığı ve Tarafsızlığı: Adaletin tecelli etmesi için mahkemelerin her türlü baskıdan uzak, bağımsız ve tarafların karar verebileceği.
* Hesap Verilebilirlik ve Şeffaflık: Kamu gücü kullananların eylemleri ve açıklamalarının sorumlu tutulabilmesi ve yönetimin şeffaflığının sunulması gerekir.
* Temel Hak ve Özgürlüklerin Güvencesi: Anayasa ve yasalarla güvence kapsamında alınan temel hak ve özgürlüklerin etkili bir şekilde korunması ve herkesin bu haklardan eşit şekilde yararlanılması.
* Etkin Hak Arama Yolları: sağlığın haklarının bozulmasının kolay olması ve etkin bir şekilde yargı mercilerine başvurabilmesi ve adil yargılanma ömrünün tam olarak hayatta kalması gerekir.
Bu hedefe ulaşmak için hukukun sürekli güncellenmesi, uygulamadaki aksaklıkların giderilmesi ve hukuka saygı kültürünün her kesiminde yaygınlaştırılması gerekmektedir. Hukukun ileri sürülmesinin bir sınırı yoktur; ideal olan, hukukun her alanda kaydedilmesi ve adaletin eksiksiz işlenmesidir.
Hukukun İnsanlarına Faydaları
Hukuk, bireyler için bir güvence özgürlüğü ve alanıdır:
* Güvenlik: Can ve mal masraflarını sağlar, suçlara karşı koruma paketi oluşturulur.
* Eşitlik: Kanun önünde herkesin eşitlenmesini sağlar, ayrımcılığı önler.
* Özgürlük: Temel hak ve özgürlükleri (ifade özgürlüğü, inanç özgürlüğü, seyahat özgürlüğü vb.) korunur ve korur.
* Adalet: Haklı ile haksız ayrılıklar, anlaşmazlıkların barışçıl ve adil bir şekilde yaşanmasını sağlar (Mahkemeler aracılığıyla).
* Öngörülebilirlik: oranların ortaya çıktığının tahmin edilmelerini sağlar (Örn:Sözleşmeler hukuku, ticaret hukuku). Haklarını ve sorumluluklarını paylaşmalarına olanak tanır.
* Koruma: Güçsüzleri güçlülerin karşısında, kişinin kendi keyfi uygulamalarını korur.
Hukukun Kamu Kurumlarına Faydaları
Hukuk, hukuk ve kamu hukukunun meşruiyet kaynağı ve işleyiş düzenidir:
* Meşruiyet ve Yetki: Kamu idaresinin varlıklarının sebebini ve yetkilerini hukuk belirler. Hukuka kimlik, meşruiyetini sağlar.
* Düzen ve İşleyiş: Kurumların nasıl yapacaklarını, hangi usullere parçalarını belirleyerek idari işleyişte düzeni ve istikrarı sağlar (İdare Hukuku).
* Sınırlandırma ve Denetim: Kamu gücünün ana anahtarlarını ayırma, büyüme yetkilerini genişletme ve hukuka uygunluk denetimine tabi bilgiler (Yargısal denetim, Sayıştay denetimi vb.).
* Hesap Verebilirlik: Kamu görevlilerinin ve yöneticilerinin eylemlerinden sorumlu olmalarını sağlar.
* Hizmet Standardı: Vatandaşlara sunulan kamu standartlarını ve usullerini belirleyerek eşit ve adil hizmet sunumuna katkıda bulunur.
Gençlere Hukuku Önermenin Önemi
Gençlerimizin hukukunu anlatmak ve geliştirmek vurgulamak, geleceğimizin açısından hayati öneme sahiptir:
* Bilinçli Vatandaşlık: Haklarını ve sorumluluklarını bilen, kişilere, toplumsal kişilerin duyarlı bireylerin yetişmesine katkı sağlar.
* Demokrasi Kültürü: Hukukun üstünlüğü, kuvvetler ayrılığı gibi temel demokratik ilkelerin özüne ve benimsenmesine yardımcı olur.
* Adalet Duygusu: Gençlerde adalet, özgürlük ve hakkaniyet gibi değerlerin gelişmelerini teşvik eder.
* Sorun Çözme Becerisi: Hukukun anlaşmazlıklarını nasıl çözdüğünü gör, gençlere barışçıl ve kesici sorun çözme yöntemlerini öğretir.
* Kariyer Seçimi: Hukuk alanında ilgi duyan gençleri avukatlık, hakimlik, savcılık gibi mesleklere yönlendirerek adalet sisteminin tam anlamıyla insan kaynağı kazanılabilir.
* Barış Toplumsal: Hukuka uygun bir nesil, toplumsal barışın ve uzlaşma kültürünün güçlenmesinin temelini oluşturur.
Sonuç olarak hukuk, birey, toplum ve devlet için vazgeçilmez bir olgudur. Türkiye'de hukukun üstünlüğünü tam anlamıyla tesis etmek, elde edilebilecek hak ve özgürlüklerini eksiksiz güvence belgesi almak, kamu kurallarının hukuka bağlılığını sağlamak ve gençlerimize hukuk değerlerinin aşılanması, daha adil, güvenli ve müreffeh bir geleceğin anahtarıdır. Hukuk, sadece bir kurallar listesi değil, aynı zamanda adalet, özgürlük ve insan onuruna dayalı bir yaşam biçiminin güvencesidir.!
Huk.Fak.Öğr.
Adli Bilirkişi
İbrahim AHİSKALİ
